Les doubles intégrations par parties vues au bac depuis 2025 - Exercice 1

20 min
40
Baccalauréat 2026 - Spécialité Maths Amérique du Nord Sujet 2 - 21 mai 2026
On considère la fonction ff définie sur l'intervalle ]0;+[] 0 ;+\infty[ par f(x)=x(lnx)2f(x)=x(\ln x)^2 . On considère le réel a]0;1]a \in \left]0;1\right] .
Question 1

À l'aide d'une intégration par parties, justifier que :
a1f(x)dx=a22(lna)2a1xlnx dx\int_a^1 f(x) \mathrm{d} x=-\frac{a^2}{2}(\ln a)^2-\int_a^1 x \ln x \mathrm{~d} x

Correction
a1f(x)dx=a1x(lnx)2dx\int_a^1 f(x) \mathrm{d} x=\int_a^1 x(\ln x)^2 \mathrm{d} x
    Formule d’inteˊgration par parties\red{\text{Formule d'intégration par parties}}
u\color{blue}{u} et v\color{green}{v} sont deux fonctions dérivables sur un intervalle II dont leurs dérivées u\color{red}{u'} et v\color{purple}{v'} sont continues sur II.
Pour tous réels aa et bb de II, nous avons alors :
abu(x)v(x)dx=[u(x)v(x)]ababu(x)v(x)dx\int _{a}^{b}{\color{blue}{u\left(x\right)}}{\color{purple}{v'\left(x\right)}}dx =\left[{\color{blue}{u\left(x\right)}}{\color{green}{v\left(x\right)}}\right]_{a}^{b} -\int _{a}^{b}{\color{red}{u'\left(x\right)}}{\color{green}{v\left(x\right)}}dx
Pour tout réel xx de I=[a;1]I=\left[a;1\right], on pose :
u(x)=(lnx)2{\color{blue}{u\left(x\right)=(\ln x)^2}} \qquad on détermine uu' la deˊriveˊe\blue{\text{la dérivée}} de uu \qquad \qquad \quad u(x)=2lnxx{\color{red}{u'\left(x\right)=\frac{2 \ln x}{x}}}
v(x)=x{\color{purple}{v'\left(x\right)=x}} \qquad on détermine vv une primitive\blue{\text{une primitive}} de vv' \qquad \qquad v(x)=12x2{\color{green}{v\left(x\right)=\frac{1}{2}x^2}}
Les fonctions u\color{blue}{u} et v\color{green}{v} sont dérivables sur II et les fonctions u\color{red}{u'} et v\color{purple}{v'} sont continues sur II.
D'après la formule d'intégrations par parties :
a1f(x)dx=a1(lnx)2xdx\int_a^1 f(x) \mathrm{d} x=\int _{a}^{1}{\color{blue}{(\ln x)^2}}{\color{purple}{x}} dx
a1f(x)dx=[(lnx)2×12x2]a1a12lnxx×12x2dx\int_a^1 f(x) \mathrm{d} x=\left[{\color{blue}{(\ln x)^2}}\times{\color{green}{\frac{1}{2}x^2}} \right]_{a}^{1} -\int _{a}^{1}{\color{red}{\frac{2 \ln x}{x}}}\times{\color{green}{\frac{1}{2}x^2}} dx
a1f(x)dx=[x22(lnx)2]a1a1xlnxdx\int_a^1 f(x) \mathrm{d} x=\left[\frac{x^2}{2}(\ln x)^2\right]_a^1-\int_a^1 x \ln x d x
a1f(x)dx=122(ln1)2a22(lna)2a1xlnxdx\int_a^1 f(x) \mathrm{d} x=\frac{1^2}{2}(\ln 1)^2-\frac{a^2}{2}(\ln a)^2-\int_a^1 x \ln x d x
Ainsi :
a1f(x)dx=a22(lna)2a1xlnx dx\int_a^1 f(x) \mathrm{d} x=-\frac{a^2}{2}(\ln a)^2-\int_a^1 x \ln x \mathrm{~d} x

Question 2

En utilisant à nouveau une intégration par parties, démontrer que :
a1f(x)dx=a22(lna)2+a22lna+14a24.\int_a^1 f(x) \mathrm{d} x=-\frac{a^2}{2}(\ln a)^2+\frac{a^2}{2} \ln a+\frac{1}{4}-\frac{a^2}{4} .

Correction
D'après la question précédente, on sait que :
a1f(x)dx=a22(lna)2a1xlnx dx\int_a^1 f(x) \mathrm{d} x=-\frac{a^2}{2}(\ln a)^2-\int_a^1 x \ln x \mathrm{~d} x
Il nous reste calculer a1xlnx dx\int_a^1 x \ln x \mathrm{~d} x .
    Formule d’inteˊgration par parties\red{\text{Formule d'intégration par parties}}
u\color{blue}{u} et v\color{green}{v} sont deux fonctions dérivables sur un intervalle II dont leurs dérivées u\color{red}{u'} et v\color{purple}{v'} sont continues sur II.
Pour tous réels aa et bb de II, nous avons alors :
abu(x)v(x)dx=[u(x)v(x)]ababu(x)v(x)dx\int _{a}^{b}{\color{blue}{u\left(x\right)}}{\color{purple}{v'\left(x\right)}}dx =\left[{\color{blue}{u\left(x\right)}}{\color{green}{v\left(x\right)}}\right]_{a}^{b} -\int _{a}^{b}{\color{red}{u'\left(x\right)}}{\color{green}{v\left(x\right)}}dx
Pour tout réel xx de I=]a;1]I=\left]a;1\right], on pose :
u(x)=ln(x){\color{blue}{u\left(x\right)=\ln\left(x\right)}} \qquad on détermine uu' la deˊriveˊe\blue{\text{la dérivée}} de uu \qquad \qquad \quad u(x)=1x{\color{red}{u'\left(x\right)=\frac{1}{x}}}
v(x)=x{\color{purple}{v'\left(x\right)=x}} \qquad on détermine vv une primitive\blue{\text{une primitive}} de vv' \qquad \qquad v(x)=12x2{\color{green}{v\left(x\right)=\frac{1}{2}x^{2}}}
Les fonctions u\color{blue}{u} et v\color{green}{v} sont dérivables sur II et les fonctions u\color{red}{u'} et v\color{purple}{v'} sont continues sur II.
a1xln(x)dx=[(12x2)ln(x)]a1a1((12x2)×1x)dx\int _{a}^{1}{\color{purple}{x}}{\color{blue}{\ln \left(x\right)}}dx =\left[{\color{green}{\left(\frac{1}{2}x^{2}\right)}}{\color{blue}{\ln \left(x\right)}}\right]_{a}^{1} -\int _{a}^{1}\left({\color{green}{\left(\frac{1}{2}x^{2}\right)}}\times {\color{red}{\frac{1}{x}}} \right) dx
a1xlnx dx=[x22lnx]a1a1x2dx\int_a^1 x \ln x \mathrm{~d} x=\left[\frac{x^2}{2} \ln x\right]_a^1-\int_a^1 \frac{x}{2} d x
a1xlnx dx=[x22lnx]a1[x24]1a\int_a^1 x \ln x \mathrm{~d} x=\left[\frac{x^2}{2} \ln x\right]_a^1-\left[\frac{x^2}{4}\right]_1^a
a1xlnx dx=a22lna122ln1(a2414)\int_a^1 x \ln x \mathrm{~d} x=\frac{a^2}{2} \ln a-\frac{1^2}{2} \ln 1 -\left(\frac{a^2}{4}-\frac{1}{4}\right)
Ainsi : a1xlnx dx=a22lnaa24+14\pink{\int_a^1 x \ln x \mathrm{~d} x=\frac{a^2}{2} \ln a-\frac{a^2}{4}+\frac{1}{4}}
On rappelle que :
a1f(x)dx=a22(lna)2a1xlnx dx\int_a^1 f(x) \mathrm{d} x=-\frac{a^2}{2}(\ln a)^2-\pink{\int_a^1 x \ln x \mathrm{~d} x}
a1f(x)dx=a22(lna)2(a22lnaa24+14)\int_a^1 f(x) \mathrm{d} x=-\frac{a^2}{2}(\ln a)^2-\pink{\left(\frac{a^2}{2} \ln a-\frac{a^2}{4}+\frac{1}{4}\right)}
Finalement :
a1f(x)dx=a22(lna)2+a22lna+14a24\int_a^1 f(x) \mathrm{d} x=-\frac{a^2}{2}(\ln a)^2+\frac{a^2}{2} \ln a+\frac{1}{4}-\frac{a^2}{4}

Signaler une erreur

Aide-nous à améliorer nos contenus en signalant les erreurs ou problèmes que tu penses avoir trouvés.

Connecte-toi ou crée un compte pour signaler une erreur.